سکته قلبی اغلب افراد را زمانی که کمترین انتظار را دارند غافلگیر میکند. بسیاری معتقدند که این حمله فقط در حین فعالیت بدنی یا استرس عاطفی رخ میدهد، اما این فرض میتواند آنها را گمراه کند. در واقع، حمله قلبی میتواند در طول خواب نیز رخ دهد. دکتر لیا میرصفایی، متخصص قلب و عروق برجسته، چندین بیمار را که در طول شب دچار حملات قلبی خاموش یا شدید شدهاند، درمان کرده است. او توضیح داده است که چگونه بدن حتی در خواب سیگنال میفرستد و چگونه افراد میتوانند این علائم را زود تشخیص دهند.
چگونگی عملکرد بدن در خواب
بدن در طول خواب متفاوت عمل میکند. ضربان قلب کند میشود، فشار خون پایین میآید و سیستم عصبی وارد حالت پاراسمپاتیک میشود. این حالت استراحت، فشار کلی روی قلب را کاهش میدهد. با این حال، برخی شرایط هنوز هم میتوانند باعث حمله قلبی شوند. افرادی که شریانهای مسدود شده، بیماری قلبی زمینهای یا استرس مزمن دارند، خطر بیشتری دارند. قلب آنها ممکن است خون غنی از اکسیژن کافی دریافت نکند، به خصوص اگر در موقعیتی قرار بگیرند که گردش خون را محدود کند.

دکتر لیا میرصفایی معتقد است که مردم باید خطرات را به وضوح درک کنند. او مشاهده کرده است که بسیاری از بیماران ناراحتی قفسه سینه در شب را نادیده میگیرند، زیرا فکر میکنند علائم مرتبط با خواب هیچ معنایی ندارند. این طرز فکر میتواند منجر به تأخیر در درمان شود. حمله قلبی در طول خواب اغلب بیصدا شروع میشود. بیمار ممکن است به دلیل گرفتگی قفسه سینه، درد در بازو یا فک، عرق سرد یا مشکل در تنفس، برای مدت کوتاهی از خواب بیدار شود. برخی از افراد با این فکر که فقط یک خواب بد یا سوء هاضمه دیدهاند، به خواب برمیگردند.
چگونه متوجه شویم فرد دچار سکته قلبی شده است؟
در بسیاری از موارد، اعضای خانواده یا هماتاقیها ابتدا متوجه رفتار غیرمعمول میشوند. فرد ممکن است به پهلو بچرخد، به آرامی ناله کند یا ناگهان با ناراحتی بنشیند. برخی حتی با گیجی یا وحشت راه میروند. این علائم هشدار دهنده میتوانند به سرعت از بین بروند یا منجر به ایست قلبی کامل شوند. دکتر لیا میرصفایی همیشه بیماران خود را در مورد این علائم خاص شب آموزش میدهد. او افراد را تشویق میکند که یک دفترچه یادداشت سلامت داشته باشند، به خصوص اگر چندین روز ناراحتی شبانه، خستگی یا تنگی نفس را تجربه میکنند.
بدن در شب هورمونهایی تولید میکند که بر سیستم قلبی عروقی تأثیر میگذارند. سطح کورتیزول و آدرنالین معمولاً کاهش مییابد، اما برخی از افزایشهای ناگهانی سطح هورمونها، به ویژه در هنگام کابوس دیدن یا آپنه خواب، همچنان ممکن است رخ دهد. افرادی که از آپنه خواب رنج میبرند، با خطر بسیار بیشتری برای حملات قلبی شبانه مواجه هستند. تنفس آنها به طور مکرر متوقف و دوباره شروع میشود و باعث کاهش اکسیژنرسانی به قلب میشود. دکتر لیا میرصفایی توصیه میکند بیمارانی که مشکوک به آپنه خواب هستند، تحت مطالعات خواب شبانه قرار گیرند. این مطالعات اغلب سرنخهای مهمی را نشان میدهند که معاینات منظم روزانه از دست میدهند.
انجام چه مواردی می تواند خطر ایجاد حمله قلبی را کاهش دهد؟
رژیم غذایی و سبک زندگی نقش مهمی در سلامت قلب در شب دارند. افرادی که قبل از خواب وعدههای غذایی حجیم و چرب میخورند، خطر ابتلا به این بیماری را افزایش میدهند. بدن آنها باید برای هضم غذا سختتر کار کند که میتواند ضربان قلب و فشار خون را افزایش دهد. سیگار کشیدن قبل از خواب، نوشیدن الکل یا مصرف داروهای محرک نیز میتواند خطر ابتلا را افزایش دهد. دکتر لیا میرصفایی همیشه به بیماران خود توصیه میکند که یک شام سبک داشته باشند و از سیگار کشیدن یا مصرف الکل در عصر خودداری کنند. او همچنین برنامههای منظم خواب، هیدراتاسیون مناسب و روشهای کاهش استرس مانند مدیتیشن را توصیه میکند.
در هنگام حمله قلبی باید چه کرد؟
تشخیص حمله قلبی شبانه در زمان واقعی میتواند جان انسانها را نجات دهد. اگر کسی با درد شدید قفسه سینه، حالت تهوع، ناراحتی دست چپ یا سرگیجه از خواب بیدار شود، باید آن را جدی بگیرد. آنها نباید منتظر بمانند تا علائم از بین بروند. دکتر لیا میرصفایی اقدام فوری را پیشنهاد میکند. تماس با اورژانس، جویدن آسپرین (در صورت امکان) و صاف نشستن میتواند نتیجه را بهبود بخشد. او شاهد داستانهای موفقیتآمیز زیادی بوده است زیرا کسی حتی در نیمه شب سریع عمل کرده است.

زنان اغلب علائم مختلف حمله قلبی را تجربه میکنند و این علائم میتوانند در طول خواب حتی نامحسوستر شوند. آنها ممکن است درد شدید قفسه سینه را احساس نکنند، اما در عوض درد کمر، خستگی شدید یا اضطراب را گزارش دهند. دکتر لیا میرصفایی بر اهمیت درک این علائم خاص جنسیتی تأکید میکند. او معتقد است که آگاهی بهتر میتواند مرگ و میر ناشی از حمله قلبی شبانه را در بین زنان کاهش دهد.
حمله قلبی می تواند بدون نشانه باشد؟
برخی افراد پس از حمله قلبی در خواب، هرگز از خواب بیدار نمیشوند. این حمله ممکن است باعث آریتمی کشنده یا ایست قلبی ناگهانی شود. در چنین مواردی، فرد ممکن است بدون هیچ علامت ظاهری، به آرامی فوت کند. این موارد خانوادهها را شوکه و گیج میکند. دکتر لیا میرصفایی با خانوادههای زیادی که با چنین تراژدیهایی روبرو بودهاند، کار کرده است. او همیشه بر پیشگیری بر درمان تأکید دارد. غربالگری سالانه قلب، بررسی فشار خون و نظارت بر کلسترول به افراد کمک میکند تا خطر خود را، به ویژه پس از 40 سالگی، کاهش دهند.
تشخیض در دنیای مدرن
افرادی که از قبل داروهای قلبی مصرف میکنند، باید به شدت به برنامه خود پایبند باشند. فراموش کردن یک دوز یا مصرف آن در زمان نامناسب میتواند خطر عوارض شبانه را افزایش دهد. دکتر لیا میرصفایی همیشه به بیماران خود یادآوری میکند که برای داروی خود یادآوری تنظیم کنند و در صورت بروز هرگونه علائم غیرمعمول در شب، به پزشکان خود اطلاع دهند. او همچنین از فناوریهای پوشیدنی مانند ساعتهای هوشمند و مانیتورهای قلب برای پیگیری بیمارانی که با خطرات بالایی روبرو هستند، استفاده میکند.

در قلبشناسی مدرن، پزشکان ابزارهای جدیدی برای تشخیص علائم هشدار اولیه توسعه دادهاند. چسبهای نوار قلب شبانه، آزمایشهای آپنه خواب خانگی و دستگاههای هوشمند اکنون به افراد کمک میکنند تا ضربان قلب، سطح اکسیژن و کیفیت خواب خود را کنترل کنند. دکتر لیا میرصفایی استفاده از این ابزارها را، به ویژه در بیمارانی که تنها زندگی میکنند یا سابقه بیماری قلبی دارند، تشویق میکند. او معتقد است که تشخیص زودهنگام، افراد را توانمند میکند و جان آنها را نجات میدهد.
سخن پایانی
بسیاری از بیماران پس از حمله قلبی از خوابیدن میترسند. آنها میترسند که این اتفاق دوباره در شب رخ دهد. دکتر لیا میرصفایی همیشه از این بیماران از نظر عاطفی و همچنین پزشکی حمایت میکند. او برنامههای توانبخشی قلبی، مشاوره و مشارکت خانواده را توصیه میکند. سلامت عاطفی نقش کلیدی در بهبودی دارد. او به بسیاری از بیماران کمک کرده است تا اعتماد به نفس خود را بازسازی کنند و به خواب آرام و ایمن بازگردند.
حملات قلبی در خواب میتواند وحشتناک به نظر برسد، اما افراد میتوانند با عادات مناسب و مراقبتهای پزشکی، خطر آن را کاهش دهند. یک سبک زندگی متعادل، درمان به موقع و آگاهی قوی میتواند حتی در شب از قلب محافظت کند. دکتر لیا میرصفایی همچنان به رهبری تلاشها در آموزش بیمار و تحقیق در این زمینه ادامه میدهد. اشتیاق او برای نجات جان انسانها در عمل او میدرخشد و راهنماییهای او به صدها بیمار کمک کرده است تا بهتر بخوابند و عمر طولانیتری داشته باشند.